Persbericht: Hoogste rechter buigt zich over historische Klimaatzaak van Milieudefensie tegen Shell

PERSBERICHT 

Den Haag, 22 mei 2026 - Milieudefensie en Shell stonden vandaag tegenover elkaar bij de Hoge Raad in Den Haag tijdens de cassatiezitting van de Klimaatzaak. Shell heeft volgens het hof al een verplichting om zijn uitstoot te verminderen. "Wij hebben vandaag aan de hoogste rechter laten zien dat er wel degelijk een stevige juridische basis is om Shell ook een concreet percentage op te leggen. Dit is noodzakelijk om mensen wereldwijd écht te beschermen tegen gevaarlijke klimaatverandering die Shell mede veroorzaakt", zegt Winnie Oussoren, woordvoerder van Milieudefensie. 

In de Klimaatzaak eist Milieudefensie dat Shell zijn CO₂-uitstoot met 45% terugbrengt in 2030, ten opzichte van 2019, in lijn met het klimaatakkoord van Parijs. Het is de eerste keer ter wereld dat de hoogste rechter van een land zich buigt over de civielrechtelijke reductieplicht van een bedrijf ten aanzien van gevaarlijke klimaatverandering. 

Klimaatcrisis is fossiele crisis

De advocaten van Milieudefensie waren duidelijk: de klimaatcrisis is een fossiele crisis. Maar liefst 81% van de wereldwijde CO2-uitstoot komt door olie, gas en kolen. Olie en gas veroorzaken samen 48% van de wereldwijde uitstoot. Oussoren: "Als één van de grootste vervuilers ter wereld, heeft Shell een grote verantwoordelijkheid. Het olie- en gasbedrijf draagt met zijn gigantische uitstoot bij aan het veroorzaken van gevaarlijke klimaatverandering. Als Shell een land zou zijn, dan zijn er maar vier landen die meer CO2 uitstoten." 

Verplichting om CO2-uitstoot te verminderen

De rechter onderstreepte in de eerdere uitspraak in hoger beroep drie belangrijke punten: namelijk dat Shell een eigen verplichting en verantwoordelijkheid heeft om zijn CO2-uitstoot te verminderen, om mensenrechten te beschermen en om een passende bijdrage te leveren aan het klimaatakkoord van Parijs. Oussoren: "De rechter in hoger beroep heeft één afslag gemist, want zonder concreet doel waarmee Shell zijn uitstoot omlaag moet brengen blijven deze verplichtingen te vrijblijvend. Maar de tijd van vrijblijvendheid is echt voorbij."

Tijdens de cassatiezitting van de baanbrekende Klimaatzaak brachten de advocaten van Milieudefensie naar voren dat het Hof in het hoger beroep te nauw naar de zaak gekeken heeft. 
Advocaat Roger Cox: "Het hof stelde vast dat Shell een zorgplicht heeft en haar uitstoot moet verminderen. Daarbij gebruikte het hof een breed toetsingskader. Bij de vraag wat Shell moet doen ter naleving van die plicht, versmalde het hof plotseling haar toetsingskader en keek zij alleen naar de vraag of er wetenschappelijke consensus is over een specifiek reductiepercentage voor een bedrijf als Shell. Daar neemt het hof een onverklaarbare afslag. Want óf een partij een zorgvuldigheidsplicht heeft en wát zij ter naleving daarvan moet doen, zijn twee kanten van dezelfde normatieve medaille. Voor allebei geldt dus hetzelfde toetsingskader."

Noodzaak 

Advocaat Roger Cox benadrukte aan het eind van zijn pleidooi dat het noodzakelijk is dat bedrijven als Shell niet langer ongestoord kunnen doorgaan met het mede veroorzaken van gevaarlijke klimaatverandering. "Indien Shell onbelemmerd haar weg kan blijven vervolgen, dan moeten we constateren dat de moderne samenleving en de keuzes die daarin zijn gemaakt, privaatrechtelijke entiteiten heeft gecreëerd die destructiever zijn dan staten, maar die door niemand meer in bedwang zijn te houden. Niet door de politiek en ook niet door het recht. Dan is de democratische rechtsstaat en de internationale rechtsorde kwetsbaarder gebleken dan we dachten en dan zullen we daar collectief de prijs voor moeten betalen. Die prijs zal hoog zijn, onvoorstelbaar hoog." 

Milieudefensie reageerde niet onder de indruk te zijn van het pleidooi van Shell en niks nieuws gehoord te hebben. Oussoren: "Shell kwam met zijn gebruikelijke smoesjes om niet te hoeven voldoen aan zijn verplichting om gevaarlijke klimaatverandering tegen te gaan. Het is overduidelijk: Shell blijft volop investeren in vervuilende fossiele brandstoffen en houdt de wereld verslaafd aan olie en gas waar we dringend vanaf moeten."

Na de cassatiezitting volgt er nog één schriftelijke ronde waarin procespartijen op elkaar reageren. Daarna zal de Advocaat-Generaal een advies geven aan de Hoge Raad, waarna de Hoge Raad uitspraak zal doen. De datum hiervoor wordt later bekend gemaakt. 

Naast Paulussen Advocaten staan de cassatieadvocaten van BarentsKrans Milieudefensie en de mede-eisers bij tijdens de cassatie. Milieudefensie startte de rechtszaak in 2018 met zes mede-eisende organisaties: Greenpeace, de Waddenvereniging, ActionAid Nederland, BothENDS, Fossielvrij NL en Milieudefensie Jong.

• Het pleidooi is hier online te lezen
• Foto's zijn rechtenvrij te gebruiken met vermelding Frank van Beek